متاستاز مغزی ،تشخیص و راه های درمان

در این مقاله سعی شده است در رابطه با چگونگی ایجاد متاستاز مغزی و راه های تشخیص و درمان آن از زبان دکتر عبدالحسین پور مطالبی گفته شود.


متاستاز مغزی چیست؟

متاستاز های مغزی معمولا به علت سلول های سرطانی به وجود می آید که از قسمت های مختلف بدن و با منشا یک سرطان دیگر راه خودشان را به مغز پیدا کرده و بعد از لانه گزینی در داخل مغز سرطان دومی را به وجود می آورند که به این اتفاق متاستاز مغزی میگویند.

این سرطان چون در داخل مغز هست می تواند خطراتی جدا و در مواقعی حتی بیشتر از سرطان اولیه را داشته باشد.

علائم متاستاز مغزی چیست؟

معمولا بین 24 تا 45 درصد تمام بیماران که به نحوی سرطان در قسمتی از بدنشان داشته باشند؛ طی زندگی شان دچار متاستاز های مغزی می شوند.

این بیماران با 8 علامت عمده می آیند. یعنی 60 درصد این بیماران یکی از این 8 علامت مهم زیر را دارند:

  • سردرد که عمدتا صبحگاهی است.
  • تشنج که یا بیمار سابقه آن را نداشته یا اینکه تشنج به شکل جدید خودش را نشان می دهد.
  • تهوع که همراه با سردرد است.
  • استفراغ که به دنبال تهوع اتفاق می افتد.
  • سفتی گردن
  • ترس از نور
  • اختلالات شناختی
  • اختلالات حرکتی مثل فلج اندامها

مطلب مرتبط: جراحی تومور هیپوفیز

تشخیص این بیماری چگونه است؟

همانطور که میدانید امروزه روش های مختلف درمانی برای سرطان های مغزی ابداع شده که میتواند تا حدی در مورد سرطانهای متاستاتیک یا متاستازهای مغزی مفید باشد مثل تشخیص زود مثل روش های ایمیجینگ که کمک میکند ما زودتر بتوانیم تشخیص دهیم که ضایعه در کجا است.

این بیماران معمولا توسط یک سری از آزمایش هایی که به وسیله آزمایش خون ازشان اخذ می شود و یا اینکه توسط عکس های رادیوگرافی از هر خانواده ای مثل سی تی اسکن،ام آر آی و پت، ما را به تشخیص می رساند.

بطور کلی مردان بیشتر دچار متاستاز های مغزی می شوند؛ همینطور بیمارانی که سن بالای 50 تا 70 سال دارند 60 درصد متاستاز های مغزی را در بر میگیرند. در صورتی که در کودکان متاستاز های مغزی زیاد شایع نیست.

تشخیص متاستاز مغزی

چگونگی ایجاد متاستاز مغزی

معمولا این متاستاز ها از طریق راهیابی یک سلول سرطانی از یک سرطانی که در نقطه ی مختلفی از بدن ممکن است وجود داشته باشد به سیستم خون به وجود بیاید و این ارگان یا محلی که بیمار بوده و سرطانی بوده مثل کلیه مثل پستان مثل ریه وقتی سلول سرطانی حاصل از آن میاید و وارد خون می شود؛ از طریق جریان خون به سمت مغز می آید و سد مهم مغزی که به آن BBB گفته میشود را رد می کند.

سپس داخل مغز وارد میشود و میچسبد توسط یک سری آنزیم های پروتوئولیتیکی که معمولا اینها یک سری پروتئین ها هستند؛ ترشح می کنند و اینها ماتریکس قاعده ی سلولی را میشکنند و میروند حمله میکنند به سلول و میچسبند به آنجا سپس ندول درست میکنند و بوسیله ی کلاژن و فیبرونکتی ولامینیگ میایند چسبندگی ایجاد می کنند و اطراف خودشان سلول ها را جمع میکنند و با این سلول ها قدرت پیدا میکنند و سلول های دیگر را از بین میبرند و یک تومور جدید بوجود می آید که خیلی خطرناک است.

چرا خطرناک است؟

برای اینکه این تومور جدید دیگر در داخل ریه و شکم نیست بلکه در داخل مغز قرار دارد و مغز برخلاف بقیه ی نقاط بدن به علت جمجمه ای که در اطرافش وجود دارد قابلیت باز شدن ندارد.

پس اگر جسمی در داخل مغز قرار بگیرد و این جسم هر روز هم رشد کند؛ به بافت هم به صورت موضعی و هم به صورت کلی فشار بسیار زیادی وارد می کند و به شدت و به سرعت کشنده است.

این خیلی متفاوت از توموری است که در جای دیگری از بدن وجود دارد و برای اینکه کشنده شود ممکن است زمان زیادی لازم باشد.

راه های درمان متاستاز مغزی

1- درمان های طبی

درمان مختلفی برای این بیماران وجود دارد. یکی از این درمان ها، درمان های طبی هست که معمولا سندرم ها یا علائم را کم می کند و اصولا این درمان ها فقط برای این است که ورم مغز را کاهش دهد و سردرد و تشنج را در این بیماران کم کند. این درمان با انواع کورتی کوئیست ها انجام شود

2- شیمی درمانی

یکی دیگر از راه های درمان، کموتراپی یا همان شیمی درمانی است و انواعی از تومورهای متاستاتیکی به این نوع از درمان ها پاسخ مناسبی می دهند؛ مثل سرطان های ریوی سرطان های پستان و لنفوم ها که برای آنها کموتراپی مفید است.

معمولا دو یا سه تا از این نوع داروها را باهم ترکیب می کنند و به بیمار تحت عنوان شیمی درمانی تزریق می کنند و همزمان برایشان از روش رادیوتراپی نیز استفاده میکنند و به عبارتی WBRT یا اینکه رادیوتراپی تمام مغز برایشان انجام می شود.

3- رادیوسرجری استروتاکتیک

از روش های دیگر که امروزه بسیاری از پزشکان در درمان بیماران سرطانی استفاده می کنند؛ رادیوسرجری استروتاکتیک هست؛ مثلا در سرطان های با سلول غیر ریز ریوی و یا در درمان سرطان های کلیوی و یا حتی در مورد ملانوما که یک نوع سرطان پوست است و به کموتراپی و رادیوتراپی خوب جواب نمیدهد، از این روش استروتاکتیک رادیوسرجری استفاده می کنند و معمولا اینها تا حدی می تواند مفید باشند.

درمان متاستاز مغزی

در چه مواقعی جراحی لازم است؟

اما آن چیزی که بحث ما هست این است که کدام بیماران را ما در متاستازهای مغزی بهتر است جراحی کنیم. خب به طور معمول آن چیزی که استاندارد هست؛ بیماری که یک ضایعه 3 سانتی متری داشته باشد و به تنهایی؛ و این ضایعه در ناحیه نان الکوئنت و یا غیر مهم مغزی قرار گرفته است.

مطلب مرتبط: جراحی تومور مغزی

همانطوری که میدانید مغز نواحی مهم و تاثیر گذار دارد و نواحی که این تاثیرگذاری کمتر هست؛ اون ضایعاتی که در نواحی تاثیرگذاریشون کم هست مناسبند برای جراحی.

مثلا اگر ما ضایعه ای در ناحیه ای از مغز داشته باشیم که همه ی خصوصیات جراحی را داشته باشد، اما آن ناحیه ناحیه ی مهم حرکتی باشد سعی می کنند جراح ها به آن دست نزنند.

نکته ی مهم دیگر این است که بیمارانی که بخواهیم در متاستاز های مغزی جراحی را برایشان انجام دهیم؛ حتما بیماری اولیه شان باید در کنترل باشد، طول عمرشان بالا باشد – که به قول معروف امتیازی هست به نام کارنوفسکی که باید بالای 70 باشد – و اینکه علائمشون خیلی زیاد نباشد.

شایع ترین و خطرناک ترین ضایعات توموری در کجاست؟

به طور کلی شایع ترین ضایعات توموری که در داخل مغز بوجود می آید سرطان اولیه ی مغز نیستند بلکه سرطان های ثانویه ی مغز یا به عبارتی همین متاستاز های مغز هستند.

در سال چیزی در حدود 170 هزار سرطان از cancer paition در آمریکا گزارش می شود. به عبارتی حدود 120  تا 140  هزار در سال نمونه ی اولیه ی متاستاز مغز دیده می شود و حدود 20 درصد مرگ و میر ناشی از سرطان به علت متاستاز های مغزی هستند.

همینطور باید بدانیم بعضی از تومور ها مثل ملانوم ها یا تومورهای پوستی علاقه ی زیادی دارند که به مغز متاستاز دهند و بسیار آنها خطرناک هستند.

به طور کلی ریه ، سرطان ، پوست مثل ملانوم، بیماری های سرطان های گوارشی، سرطان های سیستم ادراری و همینطور استخوان ممکن است به مغز متاستاز دهند و برای بیمار بسیار خطرناک باشند.

دکتر حسام عبدالحسین پور متخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.در صورتی که پزشکا معالج دیگری درمان شده اید ای در حال درمان می باشید. بهتر است سوال خود را از طریق پزشک معالج خود بپرسید.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربرمحمد سه شنبه ۱۰ فروردین ۰( 1 هفته پیش)تعداد بازدید: 8 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر. بسرم یک سال شش ماه دارم به سرشذزربه خورد چند دقیقه بعد گیج شد خواب میرفت و گریه اش با جیغ زدن بود بعد سی تی اسکن گرفتن ازش گفتن کیست مادرزادی داره. اشکال نداره یه چیز طبیعیه آیا به نطر شما بگیری داشته باشم که در آینده دچار مشکل نشه مصلا دچار تشنج یا سردردهای شدید نشه میشه راهنماییم کنید ممنونم.
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پورسه شنبه ۱۰ فروردین ۰( 1 هفته پیش)
      مسئله مهمی نیست بسته به علایمتونه میتونین مراجعه کنید
  • تصویر کاربرعلی جمعه ۶ فروردین ۰( 2 هفته پیش)تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    بیمار مادرم هستن متاستاز مغزی کرده بود تومورش مورد جراحی قرار گرفت الان با انجام انواع آزمایش بدن برای پیدان کردن ریشه ی اصلی تومور ؛ همه ی آزمایشها نورمال هستن ؟ اقای دکتر سوالم اینه اگه با پت اسکن هم پیدا نشود راه های درمانیش چطور باید پیش بره ؟
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پورجمعه ۶ فروردین ۰( 2 هفته پیش)
      متاسفانه پاسخگویی در مورد بیماران جراحی شده توسط سایر اطبا در این محل انجام نمیگردد
  • تصویر کاربرهادی سه شنبه ۲۶ اسفند ۹۹( 3 هفته پیش)تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب، خانم من پنج ماهی میشه سرطان لنفاوی رو با موفقیت پشت سر گذاشته، متاسفانه دوهفته و خصوصا هفته آخر سردردهای شدید و حالت تهوع و و از دیروز کاهش دید و چپ شدن یکی از چشم‌هاش شده و تو این هفته هرچی دکتر و آزمایش و آب نخاع رو گرفتن تو کشور ترکیه و احتمال به متاستاز مغزی رو میدن و قرا فردا و پس فردا برای معالجه به ایران بیایم متوینم میخاستم بدونم باید چی کار کنم ممنونتون میشم باید بریم پیش دکتر شیم درمانی سابقش یا باید بریم پیش دکتر مغز و اعصاب؟
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پورسه شنبه ۲۶ اسفند ۹۹( 3 هفته پیش)
      هر دو کار لازمه
  • تصویر کاربرMahsa پنجشنبه ۲۱ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)تعداد بازدید: 17 مشاهده پرسش
    با سلام و وقت بخیر.آقای دکتر حدود ۲ ساله برای مادرم تشخیص کنسر فوق پیشرفته ریه دادند.۶ ماه پیش حالشون خیلی بد شد و حالت دو بینی و سردرد داشتن،سی تی شدن و پزشکشون متاستاز مغز رو رد کردند.یک ماه پیش مجدد حالشون بد شد و تشنجهای مکرر داشتند اینبار توی سی تی تومور بزرگی رو تشخیص دادند.ممکنه سری قبل هم تومور بوده ولی قابل تشخیص نبوده باشه؟آخه علائم زیاد داشتن.سوال دیگم اینه که توی سرطانهایی مثل ریه و پستان ک متاستاز مغز زیاده نمیشه پرتودرمانی پیشگیرانه انجام داد؟
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پورپنجشنبه ۲۱ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)
      خیر
  • تصویر کاربرسجاد جمعه ۲۲ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)تعداد بازدید: 19 مشاهده پرسش
    با سلام.مادرم ۱سال پیش سرطان سینه داشتن که شیمی درمانی و پرتو درمانی شدن و سینه کاملا ورداشته شد لعد از ۱سال با علایم سرگیجه بهم خوردن تعادل بستری شدن و تشخیص تومور در بطن ۴ داشتن که موجب هیدروسفالی شد دکتر شانت مغزی گذاشتن بعد عمل سطح هوشیاری بهتر شد ایا متاستاز بوده ؟ بعد از ۱ماه مجدد یکباره حالشون بد شد و مجدد سطح هوشیاری پایین اومده که دکتر ریه گفتن مشکوک به متاستاز ریه و در ای سی یو بستری هستن چیکار باید کرد ممنون میشم مشاوره بدین جناب دکتر
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پورجمعه ۲۲ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)
      متاسفانه پاسخگویی در مورد بیماران جراحی شده توسط سایر اطبا در این محل انجام نمیگردد
  • تصویر کاربرنسرین یکشنبه ۱۷ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)تعداد بازدید: 11 مشاهده پرسش
    سلام
    آقای دکتر
    اگه میشه تورو خدا جوابمو بدید لطفا 🙏🙏


    آقای دکتر پدرم ۵۴ سالشه
    چندروز پیش یه طرف صورتش تشنج میکنه
    به بیمارستان مراجه میکنن
    با سی تی اسکن ریه و ام آر آی
    متوجه میشن تومور مغزی دارن
    سی تی اسکن ریه هم نشون داد که تومور از طریق ریه ریشه کرده به مغز
    ریه کلا درگیر شده به استخون و بدن هم زده
    دکترا نا امیدمون کردن گفتن عمل صلاح نیست
    چون ریه بد درگیر شده

    چند روز بیمارستان بودن کلا بدن تحرک نداشت حالت گیجی داشتن و فک قفل شده بود هیچی نمیتونست بخوره دست سمت چپ هم کلا بی حس شده بود

    الان حالت های پدرم
    همش گیجه و خوابه
    غذا نمیتونه بخوره زیاد
    نفس کم میاره ک اکسیژن بهش وصله
    چیکار کنیم آقای دکتر راهی درمانی
    تو رو خدا اگه پیاممو خوندید جواب بدید 😔 آیا درمان میشن
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پوریکشنبه ۱۷ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)
      بیماران شبیه بیمار شما در یک جمله خلاصه نمیشوند و برای پاسخ مناسب نیاز به بررسی و معاینه و .. دارند
  • تصویر کاربرفروغ دوشنبه ۱۱ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)تعداد بازدید: 26 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام . مادر همسر بنده پس از يك دوره سرطان تخمدان و بهبودي از بيماري دچار سرگيجه و تهوع شد كه مشخص شد متاستاز در مغز اتفاق افتاده . يك دوره 20 جلسه اي پرتو درماني انجام شد و اين نتيجه ام ار اي دوم بعد از پرتو است. تهوع و عدم تعادل در ايشان بهبود پيدا نكرده و پيش هر دكتري هم ميريم فقط آمپول دگزا تجويز ميكنند. به نظر شما راهكار موثرتري براي بهبود وضيت ايشان وجود دارد ايا اين شرايط بدتر يا خطرناكتر ميشود و ما براي ايشان بايد چه كاري انجام دهيم. خيلي نگران سلامتشان هستيم. با تشكر از پاسخ شما. در صورتي كه امكان ويزيت ايشان را هم داريد لطفا دستور بفرماييد كه چطور وقت بگيريم.

    N MRI STUDY OF BRAIN with and without contrast

    Procedure description: Multiple sections (axial, coronal & sagittal ) were obtained through multiple (TI& dual echo. gradient echo )sequences.
    Findings : - There are three intra-axial masses at grey-white matter junction with cystic
    and hemorrhagic components. They have surrounding disproportionate edema. After administration of contrast, thick irregular ring enhancement is seen. Maximum diameter of lesions on axial plane is 17.5x14.5mm in right frontal lobe, 8x8mm in left temporal lobe and 22.5x16.5mm in left cerebellar
    hemisphere. - Ventricles, cisterns and sulci are intact. - Sellar and parasellar regions and brain stem are normal. - Both orbits, CP-angles and internal auditory canals are normal. - Right-sided mastoiditis is noted.
    Impression :
    Brain metastasis as described Right-sided mastoiditis
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پوردوشنبه ۱۱ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)
      بیماران شبیه بیمار شما در یک جمله خلاصه نمیشوند و برای پاسخ مناسب نیاز به بررسی و معاینه و .. دارند
  • تصویر کاربرمحمد دوشنبه ۱۱ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)تعداد بازدید: 16 مشاهده پرسش
    سلام سرطان مامانم از سینه متاستاز کرده مغز.شما توسوالات گفتید میشه عمل کرد ولی دکترش گفته نمیشه
    شما عمل میکنید؟
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پوردوشنبه ۱۱ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)
      بیماران شبیه بیمار شما در یک جمله خلاصه نمیشوند و برای پاسخ مناسب نیاز به بررسی و معاینه و .. دارند
  • تصویر کاربرسمیه جمعه ۸ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)تعداد بازدید: 17 مشاهده پرسش
    در ۳۳ هفته وشش روز هیدروسفالی یا ونتریکولومگالی دوطرفه خفیف ۱۲و شش گزارش شده است. +Bpd 34w 5+Hc35w 1+Ac33w 5+Fl32w لطفاً راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پورجمعه ۸ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)
      بیماران شبیه بیمار شما در یک جمله خلاصه نمیشوند و برای پاسخ مناسب نیاز به بررسی و معاینه و .. دارند
  • تصویر کاربراحسان جمعه ۱ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)تعداد بازدید: 19 مشاهده پرسش
    باسلام خدمت آقای دکترعبدااحسین پور
    مادرمن سرطان روده داشت یک ماه پیش عمل کولوستومی براش انجام دادیم حلش تقریبا بهتر بود تا دوسه روز گذشته که یک دفعه بیحال شد وحالت تحوه واستفراق کرد بردیم بیمارستان یک دفعه تشنج کردقبلا هم سابقه تشنج داشت وقرس روبل مصرف میکرد که قعط کرده بود خودش ۵یا۶بار تشنج کرد وما با آمپول دیاز کنترش کردیم وهموگولوبینش۷بود ۲واحد هم خون زدیم بهش ولی الان یه خورده بهترشده احتمالش هست متاستاز کرده باشه به مغزش؟
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پورجمعه ۱ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)
      بعید است
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر