آناتومی مهره های کمر و ستون فقرات

ستون فقرات از چند مهره تشکیل شده و آناتومی مهره های کمر چگونه است؟


✅ مهره های کمری (Lumbar)

مهره های کمر ۵ عدد و بعلت فشار و وزن زیاد بزرگ هستند. در آناتومی کمر ،زوائد عرضی فاقد رویه مفصلی و فاقد سوراخ عرضی هستند. سوراخ مهره ای سه گوش است و از سوراخ مهره ای سینه ای بزرگتر و از سوراخ مهره های گردنی کوچکتر است. تنه مهره ای در کمر درشت و در مقطع کلیوی شکل است. ارتفاع تنه پنجمین مهره کمری در طرف جلو بیشتر از طرف عقب است.

پدیکولها کوتاه هستند. زائده خاری تقریباً افقی چهارگوش و ضخیم می باشند. زوائد مفصلی فوقانی ناودانی و عمودی هستند و در کنار خلفی آنها زائده پستانی Mamillary.procces وجود دارد سطح مفصلی تحتانی محدب و استوانه ای هستند این فرم زوائد اجازه فلکسیون و مقداری اکستانسیون را می دهند اما حرکت چرخش را شدیداً محدود می کنند.

مهره های کمر

زائده مفصلی تحتانی پنجمین مهره از مهره های کمر وسیع و سخت تر است و با زائده مفصلی ساکروم جفت می شود. زوائد عرضی باریک و درازند. در قسمت خلفی تحتانی ریشه آنها یک برجستگی به نام زائده عرضیAccessory process دیده می شود. دارای زائده های عرضی حجیم است که با تمام پدیکول ادامه می یابد و تا روی بدنه مهره کشیده می شود و به رباط Iliolumbar اتصال می یابد لامیناها در مهره های کمری با هم کاملاً فاصله دارند و توسط رباطهای زرد به هم متصلند و از فاصله بین آنها می توان برای Lumber Puncture استفاده کرد.

در ناحیه کمری از قسمت پشتی جانبی، عضله پسواس بزرگ ما بین تنه ها و زوائد عرضی در جلو قرار دارد و بین اینها کمانهای مابین قسمتهای مقعر مهره ای کشیده شده است.

در سطح اولین سوراخ مهره کمری Conus Medullaris نخاع شوکی می باشد و سوراخ بعدی مهره ای شامل cauda equina و مننژ نخاع می باشد. Conus Medularis قسمتی انتهایی نخاع است که در سطح کانال نخاعی L1-L2 خاتمه می یابد و پس از آن رشته های دم اسبی Cauda equina با مننژ نخاع می باشد.

✅ انحناهای ستون مهره ای

در یک فرد بالغ مذکر طول ستون مهره ای حدود ۷۰ سانتیمتر است که قسمت گردنی حدود ۱۲ سانتی متر، توراسیک ۲۸ سانتیمتر و قسمت کمری ۱۸سانتیمتر. ساکروم و کوکسیکس ۱۲سانتیمتر است. در بانوان طول کل ستون مهره ای حدود ۶۰ سانتیمتر است انحناء ستون فقرات از نیمرخ ۴ عدد شامل انحناء گردنی، توراسیک، کمری و لگنی است که دوتای آن اولیه است انحناهای توراسیک و لگنی اولیه می باشند.

از ابتدای دوره تشکیلات جنینی یک انحناء بزرگ با تقعر ونترال وجود دارد. از پنجمین ماه زندگی داخل رحمی، دومین انحناء بازهم با تقعر ونترال در ناحیه ساکروم و کوکسیکس برای جا دادن احشاء لگنی پدید می آید.انحناء گردنی قبل از تولد ظاهر می شود و حوالی ماههای ۳ تا ۴ بعد از تولد که سر از توراکس بلند می شود انحناء تشدید می شود تا دومین مهره سینه ای امتداد دارد. انحناء کمری در ۱۲ تا ۱۸ ماهگی هنگام شروع راه رفتن پدید می آید که باعث انتقال مرکز ثقل بدن به پاها می شود.

ستون مهره های کمر

این تغییرات در بیومکانیک مهره های کمر ظاهراً عامل بسیار مهمی در ایجاد تغییرات زیاد در نسبتهای جسم مهره ای به دیسکهای بین مهره ای می باشد. بخصوص در مهره کمری پنجم و دیسک زیر آن. بررسی های رادیوگرافیک برروی ۱۹۵ جنین انسانی با سنین ۸ تا ۲۳ هفته نشان داده است که ۸۳% آنها خم گردنی را پیش از شروع استخوان سازی قابل مشاهده داشته اند. همچنین نقش حرکات جنینی را در ایجاد انحناء گردنی قابل ملاحظه دخیل داشته اند.

خم توراسیک به سمت جلو تقعر دارد و از مهره دوم تا دوازده پشتی می رسد. خم کمری به سمت جلو تحدب دارد و در افراد مؤنث بزرگتر است واز آخرین مهره توراسیک تا زاویه لومبوساکرال می رسد و تحدب ۳ قسمت آخری این قسمت بیشتر است که این عمدتاً به علت عمق قدامی بیشتر دیسکهای بین مهره ای در این ناحیه است البته شکل خاص جسم مهره ای هم مؤثر می باشد.

مهره های لگن

خم لگنی از مفصل لومبوساکرال تا نوک استخوان کوکسیکس ادامه دارد وتقعر آن قدامی تحتانی است. در قسمت بالای ناحیه توراسیک معمولاً کمی انحناء جانبی وجود دارد که شامل تحدب به راست در افراد راست دست و تحدب به چپ در افراد چپ دست می باشد. در دو مهره آخری کمر ارتباط معکوسی بین سطوح فوقانی و تحتانی جسم مهره ها وجود دارد و اندازه پدیکولها و زوائد عرضی نشان دهنده این است که این ۲ مهره کمی از نیروهای فشارنده وارد برستون مهره ها را به لگن منتقل می کنند.

هفتمین مهره گردنی در قسمت انتهایی شیار پشتی گردن لمس می شود و اولین و دومین خارهای پشی نیز معمولاً قابل لمس هستند. زائده خاری یا شوکی مهره سوم پشتی درسطحScapular spine است و خار مهره هفتم در حد زاویه تحتانی استخوان کتف، وقتیکه بازوها آویزان هستند می باشد. زائده خاری مهره چهارم کمری در موازات ستیغ ایلیاک وخارخلفی تحتانی ایلیاک نیز همسطح دومین مهره ساکرال است.

دکتر حسام عبدالحسین پور متخصص جراحی مغز و اعصاب دیسک و ستون فقرات

جراح ستون فقرات و دیسک کمر 

سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند. 
امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربرMasuwm پنجشنبه ۲۶ مهر ۱۳۹۷ ۱۱:۴۲( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام ، خسته نباشید. من مادرم ۷۵ سال دارد. مهره پایین کمرش شکسته بود و در اثر عمل تزریق سیمان ، یکی از پاهش بعد از عمل از زانو به پایین بی حس شد ، الان یک ساله که پاش بی حسه و خیلی دکتر بردیم اما فایده ای نداشت ، یک دکتر فوق متخصص گفت عصب پاش ضعیف شده ، اما هیچکدوم راه درمان قطعی ندادند ، روحیه مادرم هم اصلن خوب نیس ، راه درمانی نداره آقای دکتر ؟!
    1. تصویر کاربرپنجشنبه ۲۶ مهر ۱۳۹۷ ۱۱:۴۲( 1 ماه پیش)
      پرتبروپلاستی بایستی در دست افراد با مهارت بالا انجام شود و هر چند لیک سیمان از عوارض ان است ولی معمولا علامت عصبی ایجاد نمیکند. اگر علامت عصبی بدهد بایستی توسط جراح باز شود
  • تصویر کاربرفاطمه دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ۱۳:۰۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    آیا تنگی کانال راه حل آندوسکوپیک دارد؟بیمارخانم ۷۰ ساله با درجاتی از پوکی استخوان است
    1. تصویر کاربردوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ۱۳:۰۹( 1 ماه پیش)
      تنگیهای مختصر در زمینه دیسکهای پاره شده را با اندوسکوپ و میکروسکوپ میتوان جراحی کرد ولی تنگیهای وسیع را خیر
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر