عمل جراحی غده هیپوفیز چگونه انجام می شود؟

در این مقاله در رابطه با عمل جراحی غده هیپوفیز و همچنین جراح تومور هیپوفیز صحبت شده است. لطفا ما را دنبال کنید.

غده هیپوفیز یک بافت کوچک اما بسیار مهم است که در ناحیه زیرین مغز شما قرار دارد و هورمون های خاصی را به داخل جریان خون ترشح می کند تا کارکرد های ضروری و خاص بدن را کنترل کند.

از جمله آن ها می توان به تولید مثل، رشد در دوران کودکی و کارکرد غده تیروئید اشاره کرد. بدون شک هیپوفیز مهمترین غده در بدن افراد به حساب می آید چرا که در هر لحظه کارهای مهمی در بدن انجام می دهد.

تشخیص تومورهای هیپوفیز

تشخیص تومور هیپوفیز در اغلب موارد به سختی انجام می شود؛ زیرا علائم این تومورها با بیماری‌های دیگر مشابه هستند و در بسیاری موارد، تومورهای هیپوفیز به واسطه بررسی برای بیماری‌های دیگر تشخیص داده می‌شوند. 

برای تشخیص تومورهای هیپوفیز ،پزشک سوابق کامل بیمار را جویا می‌شود و معاینه بدنی انجام می‌دهد. وی ممکن است دستور به انجام آزمایش‌های بعدی را صادر کند.

به علاوه، پزشک ممکن است بیمار را به متخصص غدد ارجاع دهد تا بررسی‌های بیشتر و دقیق تری بر روی بدن فرد صورت گیرند.

انجام جراحی تومور هیپوفیز

متخصص جراحی تومور هیپوفیز

بسیاری از تومورهای هیپوفیز نیازی به درمان ندارند. نوع عمل جراحی به اندازه و محل تومور و همچنین علائم بیمار بستگی دارد. سن و وضعیت کلی سلامتی فرد نیز در انجام درمان برای بیمار تاثیر گذار هستند.

عمل جراحی غده هیپوفیز معمولا توسط جراح مغز و اعصاب صورت می‌گیرد. جراح مغز و اعصاب کسی است که که در درمان اختلالات سیستم اعصاب مرکزی که شامل مغز و نخاع نیز می‌شود، تخصص دارد. 

در بعضی موارد، یک جراح گوش و حلق و بینی می‌تواند جراحی را بر عهده بگیرد و یا بخشی از تیم انجام دهنده جراحی باشد. این جراحی معمولا با بیهوشی کامل انجام می‌شود. بیهوشی نیز توسط متخصص بی هوشی یا پرستار هوش بری (CRNA) صورت می‌گیرد.

به واسطه موقعیت ویژه غدد هیپوفیز در جمجمه و قرار گیری آن در بخش خارجی مغز، جراحی تومورهای این غدد با کمک دو روش صورت می‌گیرد. این روش ها عبارتند از:

جراحی تومورهای هیپوفیز از راه بینی

رایج ترین روش حذف تومورهای هیپوفیز، روش ترانس اسفنوئیدال یا آندوسکوپی هیپوفیز از راه بینی است. جراح در این روش ابزارها را از طریق بینی و سوراخی که در داخل سینوس ایجاد می‌شود (که میان پشت بینی و مغز قرار دارد)، وارد قاعده ی جمجه ی بیمار کرده و از این طریق به هیپوفیز می رسد.

ایجاد یک سوراخ کوچک در این استخوان، که استخوان اسفنوئید نام دارد، امکان ایجاد دسترسی مستقیم به غده هیپوفیز را فراهم می‌کند.

برای این که درک این عمل راحت تر شود، غده هیپوفیز به مغز متصل است، با این حال محل قرار گیری آن در زیر مغز است. این موضوع امکان دسترسی به این غده از طریق بینی را فراهم می‌کند. 

در این عمل از اندوسکوپ استفاده می‌شود، اندوسکوپ لوله ای باریک و منعطف است که نور، دوربین و ابزار کوچکی را در درون خود دارد. اندوسکوپ وارد بدن بیمار می‌شود و بدین ترتیب جراح می‌تواند تصاویر ارسالی را بر روی مانیتور مشاهده کند. 

ابزارهای کوچک موجود درون اندوسکوپ برای بریدن بافت‌های ناخواسته استفاده می‌شوند.

در موارد زیادی، اسکن‌ های با کیفیتی پیش از انجام جراحی گرفته می‌شوند و از این اسکن‌ها‌ برای هدایت ابزارهای ویژه به سمت غده هیپوفیز و از طریق مستقیم ترین مسیر ممکن استفاده می‌شود. 

زمانی که مسیر باز می‌شود، ابزارهای کوچکی که کورت نامیده می‌شوند برای حذف بافت تومور ناخواسته به کار می‌روند.

زمانی که بافت تومور برداشته شد؛ تکه کوچکی از چربی شکمی در محل پیشین تومور قرار داده می‌شود، در ادامه جراح سوراخ ایجاد شده در استخوان را با پیوند استخوان، چسب استریل یا هر دو آنها مهر و موم می‌کند. 

در بیشتر موارد، سوراخ بینی باز نگه داشته می‌شود تا از متورم شدن محل عمل به واسطه بسته شدن مسیر بینی جلوگیری شود.

آندوسکوپی تومور هیپوفیز

روش کرانیوتومی برای عمل جراحی غده هیپوفیز

روش جایگزین جراحی هیپوفیز استفاده از روش کرانیوتومی است. در این روش بخش از جمجمه بریده می‌شود تا دسترسی مستقیم به مغز فراهم شود. 

این روش به میزان کمتری استفاده می‌شود و معمولا در مواردی به کار می‌رود که اقدام به جراحی برای برداشتن تومور برای اولین بار نبوده است. همچنین این روش در مواردی نیز به کار می‌رود که نشت مایع مغزی نخاعی بعد از عمل اولیه بر روی غده هیپوفیز ایجاد شده باشد.

این نوع عمل هیپوفیز، با اصلاح محل برش بر روی سر و قرار دادن دستگاه فلزی در اطراف شقیقه‌ها برای ثابت نگه داشتن کامل سر آغاز می‌شود. 

در ادامه برشی بر روی پوست و جمجمه ایجاد می‌شود و پوست در نقاطی که بر روی جمجمه سوراخ‌های کوچکی به نام گره یا برهول ایجاد می‌شود؛ باز می‌شود. این سوراخ‌ها معمولا در چند ناحیه از جمجمه ایجاد می‌شوند. 

در ادامه از اره برای ایجاد اتصال میان این سوراخ ها استفاده می‌شود. برش‌ها باعث ایجاد تکه ای خربزه شکل از استخوان می‌شوند که به آرامی برداشته شده و کنار گذاشته می‌شود. پوشش مغز که دورا نام دارد، باز می‌شود و مغز در دسترس جراح قرار می‌گیرد.

زمانی که دسترسی لازم ایجاد می‌شود، دستگاه مکش ویژه ای برای بالا نگه داشتن مغز استفاده می‌شود، این موضوع به جراح امکان دسترسی به زیر مغز، محلی که غده هیپوفیز قرار دارد را می‌دهد. جراح مستقیما غده را مشاهده می‌کند و می‌تواند با ابزارهایی که در اختیار دارد اقدامات لازم را بر روی آن انجام دهد.

زمانی که عمل به طور کامل انجام شد، قطعه بریده شده از مغز در محل خود قرار داده می‌شود و با چسب به محل چسبانده می‌شود و یا برای چسباندن در عملی دیگر به فریزر ویژه ای منتقل می‌شود. پوست سر نیز با کمک منگنه یا چسب بسته می‌شود.

کرانیوتومی تومور هیپوفیز

رادیوتراپی برای درمان تومورهای هیپوفیز

رادیو تراپی از منابع پر انرژی تشعشعات برای حذف تومورها استفاده می‌کند. این درمان ممکن است بعد از جراحی یا به صورت جداگانه برای درمان فرد تجویز شود. 

رادیوتراپی می‌تواند برای تومورهای سمج یا عود کننده ای مفید باشد که با جراحی برطرف نشده اند و موجب علائم و مشکلاتی می‌شوند که با درمان دارویی قابل رفع نیستند. روش‌های رادیوتراپی شامل موارد زیر هستند:

1- رادیوسرجری استریوتاکتیک. 

در اغلب موارد این رادیوتراپی به صورت یک دوز واحد سنگین انجام می‌شود، در این روش پرتوهای تشعشعاتی بدون انجام برش بر روی تومور متمرکز می‌شوند. در این نوع از رادیوتراپی، پزشک با کمک روش تصویر برداری مغز ویژه ای، تشعشعاتی به اندازه و شکل تومور به درون تومور ارسال می‌کند. 

در این روش تلاش می‌شود حداقل تشعشعات با بافت‌های سالم اطراف تومور تماس پیدا کنند، تا بدین ترتیب خطر آسیب به بافت‌های طبیعی کاهش پیدا کند.

2- تابش پرتو خارجی. 

در این روش، پرتوها در مقادیر کم و در گذر زمان به تومور تابانده می‌شوند. در این روش مجموعه ای از درمان‌ها، به طور معمول پنج بار در هفته در بازه ای چهار تا شش هفته ای، به صورت سرپایی بر روی بیمار انجام می‌شوند. 

با وجود این که این روش معمولا اثرگذار است، ممکن است برای کنترل کامل رشد تومور و بازگشت سطح هورمون ‌ها به وضع عادی، به سال‌ها زمان نیاز باشد. پرتو درمانی می‌تواند به سلول‌ های سالم باقی مانده هیپوفیز و بافت مغزی سالم اطراف غدد هیپوفیز آسیب وارد کند.

رادیوتراپی تومور هیپوفیز

3- پرتودرمانی با شدت تعدیل شده (IMRT). 

در این نوع از پرتو درمانی از رایانه برای تنظیم شکل پرتو ارسال شده و زوایای ارسال پرتوها استفاده می‌شود. قدرت پرتوهای ارسال شده می‌تواند محدود باشد، این بدان معنی است که بافت اطراف تشعشعات کمتری دریافت می‌کنند.

4- پرتودرمانی پروتونی. 

گزینه پرتودرمانی دیگری که وجود دارد پرتودرمانی پروتونی است. در این روش از یون‌های باردار مثبت (پروتون‌ها) به جای اشعه ایکس استفاده می‌شود. برخلاف اشعه ایکس، پرتوهای پروتونی پس از تخلیه انرژی خود، در محل برخورد متوقف می‌شوند. 

کنترل پرتوها به خوبی انجام می‌شود و این روش می‌تواند ضمن درمان تومور، خطر کمتری برای بافت‌های سالم ایجاد کند. این نوع از درمان معمولا نیازمند تجهیزات ویژه ای است و این تجهیزات به صورت گسترده در اختیار افراد نیستند.

مزیت‌ ها و مشکلات ناشی از این روش‌های رادیوتراپی معمولا فوری نیستند و ممکن است پس از ماه‌ها و یا حتی سال‌ها اثرگذاری خود را نشان دهند. 

متخصص آنکولوژیست پرتودرمانی، معمولا شرایط بیمار را ارزیابی می‌کند و با بررسی مزیت‌ها و معایب هر روش برای افراد در مورد روش مورد استفاده تصمیم گیری می‌کند.

دکتر حسام عبدالحسین پور متخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات

 

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند.در صورتی که پزشکا معالج دیگری درمان شده اید ای در حال درمان می باشید. بهتر است سوال خود را از طریق پزشک معالج خود بپرسید.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربرحسین دوشنبه ۱۶ فروردین ۰( 5 روز پیش)تعداد بازدید: 5 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من ۳۸سالمه سال ۹۱کارسنگین کردم ام آر آی دادم مهره ۴و۵دیسک کمردارم مدتی دردکشیدم اما بادارو وفیزیوتراپی خوب شدم الان ۱ماه است شغلم رانندگی واجسام سنگین بود دوباره مدتی کمردردداشتم الان دوباره درد میزنه به روی باسن وپشت زانوم که همان ساق پام هست ۱۹جلسه رفتم فیزیوتراپی درد باسن قطع شده امادردساق پام خیلی شدید است باتب سوزنی هم آروم نمیشه چندقدم راه میرم ازدردمیشینم وسوزن سوزن میزنه درد تشکر ازشما چکارباید کرد
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پوردوشنبه ۱۶ فروردین ۰( 5 روز پیش)
      درد به تنهایی ممکن است کم ارزش باشد بایستی معاینه شوید از نظر حرکات پا و همینطور ام ار ای دیده شود در اولین فرصت مراجعه کنید
  • تصویر کاربرجواد جمعه ۲۲ اسفند ۹۹( 4 هفته پیش)تعداد بازدید: 11 مشاهده پرسش
    29 سالمه . بر اثر قرص کلونازپام دچار فراموشی کوتاه مدت شدید شدم . ام ار ایم سالمه . تا حالا همچین چیزی دیدید که خوب بشه؟؟؟
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پورجمعه ۲۲ اسفند ۹۹( 4 هفته پیش)
      به متخصص داخلی مغز و اعصاب ( نورولوژیست) مراجعه کنید
  • تصویر کاربرزهرا جمعه ۱ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)تعداد بازدید: 43 مشاهده پرسش
    سلام . خانمی هستم ۴۵ ساله ، بعد از چهارده
    پانزده سال از ازدواج اولم ، دوباره سه چهار ماهه ازدواج کردم. تا پارسال لذت جنسی داشتم و از غده کولیتوریس به ارگاسم میرسیدم. اما الان دیگه مغزم و غده کولیتوریس دیگه هیچ لدت و ارگاسمی بهم نمیدن. قرص های ویتامینه و تقویتی هم زیاد خوردم . الان یه ذره بهتر شدم. یعنی دو هفته یه بار یه آرامشی تو مغز میاد. آیا با استشمام روغن ماریانا یا کنجد و بنفشه اینا ، خوب میشم ؟ . میترسم قرص بخورم. چی کار کنم. ممنون از پاسخ گویی شما . بگین چی کار کنم.
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پورجمعه ۱ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)
      به همکاران روانپزشک مراجعه کنید
  • تصویر کاربرمحمد یکشنبه ۲۶ بهمن ۹۹( 1 ماه پیش)تعداد بازدید: 13 مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب . متاسفانه دچار تومور هیپوفیز شدم ولی تمام ازمایش هام نشون میده که عملکرد غده هیپوفیز هیچ مشکلی نداره الان مشکل من کمی تاری دید و درد چشم هستش لطفا راهنمائیم کنید
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پوریکشنبه ۲۶ بهمن ۹۹( 1 ماه پیش)
      حتما عمل لازم است
  • تصویر کاربرص دوشنبه ۶ بهمن ۹۹( 2 ماه پیش)تعداد بازدید: 22 مشاهده پرسش
    با عرض سلام و ادب شوهرم سال۹۶ توسطدکترگیوشریفی عمل غده هیپوفیزکردن دکتربه ما‌گفتن که کامل غده روتخلیه نکردن الان بعداز۳سال شوهرم میگه چشم چپش دچارمشکل شده اینویادم رفت که بگم چشم راستش ۹۰ درصدبینایی شو ازدست داده بود الان هم چشم چپش درگیر شده وسردرد شدیدی هم داره اگر میشه شماراهنمایی کنید که چکارکنیم امکان داره دوباره غدده هیپوفیزش عودکنه ممنون میشم جواب بدید
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پوردوشنبه ۶ بهمن ۹۹( 2 ماه پیش)
      بایستی مراجعه کنید
  • تصویر کاربرمفاخری شنبه ۴ بهمن ۹۹( 2 ماه پیش)تعداد بازدید: 24 مشاهده پرسش
    فرزندم ده سال سن داردویک بارتشنج کردام ارای دادکیست سمت چب مخچه نشون دادبایدعمل بشه یاباداروحل میشه
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پورشنبه ۴ بهمن ۹۹( 2 ماه پیش)
      بایستی ویزیت شوند
  • تصویر کاربرمهدی پنجشنبه ۲ بهمن ۹۹( 2 ماه پیش)تعداد بازدید: 31 مشاهده پرسش
    مادرم به علت بزرگ شدن غده هیپوفیز قرص گابرگولین واسش تجویز شده و بعد خوردن قرص یازدهم سردرد خیلی شدید گرفته، اگر خونریزی کرده باشه چه مدت وقت هست براع عمل کردنش و اینکه عملش ازه یا بسته، ممنون از راهنمائیتون...
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پورپنجشنبه ۲ بهمن ۹۹( 2 ماه پیش)
      هر چه سریعتر
  • تصویر کاربرپیمان سه شنبه ۲۳ دی ۹۹( 2 ماه پیش)تعداد بازدید: 44 مشاهده پرسش
    سلام، آقای دکتر، من 17 روز هست که عمل دیسک کمر انجام دادم، وچون خونه مون، پله خور هست واسم سخته که برم بیرون واسه پیاده روی، داخل، اتاق پیاده روی میکنم، بعد اتاق مون هم کوچیک هست، این چرخش های که داخل اتاق دارم،، به خاطر پیاده روی، واسم ضرر، ندارد، بعد از پله من تا چه زمانی میتونم استفاده کنم، ممنون اگه راهنمایم کنید🙏🌹🌹🙏
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پورسه شنبه ۲۳ دی ۹۹( 2 ماه پیش)
      هم اکنون
  • تصویر کاربرمحمود یکشنبه ۲۱ دی ۹۹( 2 ماه پیش)تعداد بازدید: 36 مشاهده پرسش
    سلام همسر من ۴ سال پیش بابت ضربه ای به گردن ،از آن تاریخ مچ دست و رگ گردن درد می کند و با کوچکترین بار مچ درد و گردن درد دارد عکس mri و عکس رادیولوژی و ۱۰ جلسه فیزیوتراپی انجام شد ولی خوب نشد ضمنا با بلندکردن بار سنگین در مچ دست التهاب ایجاد می شود یک بار توسط یک دکتر اعلام گردد که بیماری دکرون هست و گچ گرفته و آمپول به ساق دست زده شد ولی درد ۱۰۰۰برابر بیشتر شد که ما مجبور شدیم به خاطر درد بسیار کچ رو جدا کنیم در ضمن از اون موقع که آمپول زده شده درد دائم دارد که با انواع قرص های که دکتر های ارتوپد داده شده از جمله آلفینیکس و سلوکسیب و غضروف ساز و ویتامین d3و …درد کاهش پیدا نکرده خواهشمندم تمنا دارم راهنمایی نمایید ضمنا دکترآخرین دکتر که آقای دکتر سینا دکتر ارتوپد هست رفتیم ۳ تا آمپول جهت تزریق در مفصل به نام آمپول کورتیکواستروئید استات داده که هنوز تزریق نکردیم
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پوریکشنبه ۲۱ دی ۹۹( 2 ماه پیش)
      پیشنهادم به شما دکتر متخصص روماتولوژیست
  • تصویر کاربرپیمان چهارشنبه ۱۷ دی ۹۹( 3 ماه پیش)تعداد بازدید: 38 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من 12روزهست،که عمل دیسک کمر انجام دادم و2بار درخواب جنب شدم میخواستم بدونم که این واسم ضرر دارد، ممنون میشم اگه راهنمای کنید
    1. تصویر کاربردکتر حسام عبدالحسین پورچهارشنبه ۱۷ دی ۹۹( 3 ماه پیش)
      خیر
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر