درد کمر و لگن چه تفاوتی با هم دارند؟

دردهایی که در لگن مشاهده می شود ممکن است منشا از کمر و مهره های کمری داشته باشد. در این رابطه سعی کردیم درباره ی فرق درد کمر و لگن صحبت کنیم.

معمولا افراد برای احساس درد در ناحیه لگن به پزشک مراجعه می‌کنند؛ ولی برخی اوقات هم پیش می‌آید که خود افراد نسبت به درمان این درد، اقدام کنند. فرد به این نتیجه می‌رسد که لگنش دچار مشکل شده است و به این ترتیب روند درمان آغاز می‌شود. 

به‌هرحال باید روی یک نکته تاکید کنیم: همیشه احساس درد در ناحیه لگن چیزی که به نظر می‌آید، نیست. احساس درد در این ناحیه می‌تواند نتیجه درد مفصل ران باشد. 

البته احتمال این‌که احساس درد در این ناحیه در نتیجه درد کمر یا مشکلی خفیف در ناحیه اطراف لگن باشد؛ هم وجود دارد.

برای ادامه فعالیت‌های روزانه و داشتن سبک زندگی پر جنب ‌و جوش؛ اولین قدم، تشخیص صحیح است. باید راجع به دلایلی که باعث گیج شدن و درست تشخیص ندادن، می‌شوند؛ صحبت کرد تا از این طریق بتوان به دلایل و روش‌های درمانی صحیح برای درد کمر یا لگن رسید. 

یکی از دلایلی که بیمار نمی‌تواند ناحیه دقیق درد را تشخیص دهد این است که با آناتومی کمر و لگن آشنا نیست. ممکن است عجیب به نظر برسد اما حقیقت دارد. 

مفصل ران درست پشت ران است و در هر دو طرف بدن قرار دارد؛ در حالی که ستون فقرات فرد از زیر جمجمه شروع شده و تا نوک استخوان دنبالچه ادامه می‌یابد. عصب‌هایی در مهره‌های کمری وجود دارند که می‌توانند بر احساس درد در ناحیه لگن تاثیر بگذارند.

تفاوت درد در لگن با کمر

احساس درد در ناحیه لگن

اگر درد در ناحیه خود مفصل ران احساس شود؛ از نشانه‌ها و علائم رایج آن می‌توان به احساس درد در قسمت کشاله ران سمتی از بدن که آسیب دیده، اشاره کرد. 

برخی مواقع ممکن است در قسمت جلوی پا و داخل ران نیز درد احساس شود. حتی این امکان وجود دارد که فرد در زانوی خود نیز احساس درد داشته باشد و بعضی وقت‌ها منجر به سوءتفاهم در تشخیص منشاء درد شود (یعنی فرد احساس کند که زانودرد دارد نه لگن‌درد!). 

اگر در ناحیه لگن احساس درد وجود داشته باشد؛ راه رفتن و ادامه فعالیت می‌تواند شدت درد را افزایش دهد. استراحت می‌تواند منجر به رهایی از درد شود اما اگر التهاب مفصل ران بسیار شدید باشد؛ ممکن است در بیشتر زمان‌ها احساس درد از بین نرود. 

انجام فعالیت‌هایی جزیی مانند حرکت‌های جزیی در تختخواب می‌تواند باعث بیشتر شدن میزان درد شود. بیماری‌ها و اختلالات دیگری مثل دیسپلازی مفصل ران مادرزادی پیشرفته یا نکروز آواسکولار مفصل ران نیز می‌توانند چنین نشانه‌هایی داشته باشند.

اگر دلیل احساس درد در لگن، التهاب مفصل‌های ران باشد؛ معمولا بازه حرکتی مفصل ران محدود می‌شود. معمولا هنگام تلاش برای برخاستن از روی صندلی یا تختخواب می‌توان این مورد را مشاهده کرد. 

روند احساس درد در ناحیه کمر برعکس احساس درد در ناحیه لگن است یعنی وقتی منشاء درد در ناحیه کمر باشد؛ نشستن یا دراز کشیدن باعث بدتر شدن وضعیت و احساس درد می‌شود. البته ممکن است با توجه به منشاء درد ایجادشده در ناحیه کمر شرایط فرق کند.

گاهی ممکن است احساس درد در طرفین لگن در نتیجه التهاب کیسه‌های مفصلی باشد. از دلایل التهاب کیسه‌های مفصلی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: 

  • عضله دورکننده ضعیف
  • اختلاف در طول دو پا
  • استفاده بیش از حد از مفصل ران و پوسیدگی زودهنگام و جدی این مفصل

ممکن است در مواردی نتوان منشاء درد را تشخیص داد. از نشانه‌های این اختلال می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: احساس درد در طرفین لگن هنگام پیاده ‌روی‌ های طولانی ‌مدت، خوابیدن به پهلو در تختخواب یا برخاستن از روی صندلی یا حرکت‌هایی مشابه موارد ذکر شده.

درد در لگن

احساس درد در ناحیه کمر

احساس درد خفیف در ناحیه کمر معمولا فقط در همان ناحیه احساس می‌شود؛ اما با توجه به اینکه نخاع و اعصاب مرتبط با آن، بخشی از کمر هستند و این ناحیه از بدن نیز پیچیدگی ‌های مخصوص به خود را دارند؛ ممکن است درد به طور مکرر از اعصاب نخاعی ساطع شود یا به سمت کمر حرکت کند. 

این حالت، مشابه این است که استخوان آرنجتان به جایی برخورد کند ولی درد در ناحیه ساق دست و پشت آرنج احساس شود.

اگرچه ممکن است برخی افراد قبلا دچار فشردگی عصب شده باشند که در نتیجه آن دردی شبیه درد سیاتیک در پا احساس می‌شود؛ تحریک یا التهاب اعصاب ناحیه پایین کمر نیز می‌تواند باعث احساس درد در قسمت لگن و ران پا شود. 

باید به این نکته توجه کنید موارد زیادی وجود دارند که می‌توانند باعث ایجاد اختلال در ستون فقرات فرد شوند. به یاد داشته باشید که ابتلا به سیاتیک، تشخیص نیست بلکه نشانه مشکل اساسی دیگری است. همچنین ممکن است در ناحیه لگن یا ران پا نیز درد احساس شود. 

این حالت به عصب‌ های درگیر و نهایتا تشخیص قطعی بستگی دارد. احساس درد در ناحیه کمر یا لگن تشخیص نیست؛ بلکه توصیف اختلال ایجادشده است. نشانه‌ها و علائم مرتبط با انجام آزمایش‌های پزشکی، تصویربرداری اشعه ایکس و … قابل تشخیص و تایید است.

در برخی موارد ممکن است احساس درد در ناحیه کمر ناشی از «پارگی دیسک» باشد. معمولا چنین دردی در ناحیه ماهیچه سرینی احساس می‌شود. 

بسیاری از افراد فکر می‌کنند که درد ایجاد شده در این ناحیه ناشی از «لگن» است اما معمولا چنین دردی نشان‌دهنده اختلال در مفصل ران و لگن فرد نیست. 

برای خواندن مطالب بیشتر در رابطه با پارگی دیسک کمر می توانید روی گزینه ی زیر کلیک کنید.

در واقع این اختلال در ناحیه پشت لگن ایجاد شده است. در واقع یکی از موارد بسیار مهمی که باید در بررسی‌های آناتومیک مفصل ران در نظر گرفت؛ این است که ممکن است درد ناشی از خود مفصل نباشد. 

یکی از اختلالاتی که با تنگ کردن مجرای نخاعی و نواحی مجاور آن، منجر به پوسیدگی ناحیه پایینی کمر می‌شود؛ «تنگی کانال نخاعی» است. این حالت باعث احساس درد مکرر در ناحیه لگن و مفصل ران می‌شود.

برای بررسی درد مفصل ران باید سابقه ابتلا به تنگی کانال نخاع با درد احساس ‌شده مقایسه شود. تنگی مجرای نخاع می‌تواند باعث احساس درد در پا هنگام راه رفتن شود. 

همچنین احساس خستگی شدید هنگام برخاستن از روی صندلی از نشانه‌های دیگر این اختلال است. درد ناشی از تنگی مجرای نخاع با نشستن از بین می‌رود و هنگام راه رفتن دوباره حس می‌شود.

نشانه‌های درد ناشی از تنگی کانال نخاع با درد ناشی از دیسک پاره‌شده یا برآمده تفاوت دارد. معمولا درد ناشی از برآمدگی دیسک هنگام نشستن شدیدتر شده و هنگام ایستادن یا راه رفتن رفع می‌شود (برعکس احساس درد ناشی از تنگی مجرای نخاع). 

احتمال دارد درد ناشی از برآمدگی دیسک منجر به سیاتیک شود (همانند تنگی مجرای نخاع) و یا در نتیجه تغییرات نابود کننده در دیسک ایجاد شود. معمولا درد سیاتیک تا پشت ران، درون ماهیچه ران و گاهی اوقات خود ساق پا ادامه می‌یابد.

درد در دیسک کمر

نحوه تشخیص صحیح

بررسی تمام و کمال سابقه پزشکی و آزمایش‌های بیمار، شروع خوبی برای دسته‌بندی کردن نشانه‌ها و علائم اوست. تصویربرداری اشعه ایکس می‌تواند به تایید ایجاد تغییر در استخوان یا غضروف شخص کمک کند اما تجویز این‌گونه تصویربرداری همیشه به احساس درد مرتبط نیست. 

ممکن است بیمار درد زیادی حس نکند؛ اما پس از مشاهده تصویر حاصل از اشعه ایکس متوجه شویم که آسیب زیادی در ناحیه مورد نظر وجود دارد یا برعکس. 

مسئله مهم انجام تصویربرداری نیست بلکه درمان بیمار است. به علاوه ممکن است با انجام این روش عکس برداری از کمر مشاهده شود که دیسک یا مفصل‌های کوچک موجود در ستون فقرات شخص پوسیده‌اند اما فرد هیچ احساس دردی نداشته باشد. 

احتمال دارد برعکس این حالت نیز رخ دهد؛ ممکن است به نظر بیاید که کمر فرد تحلیل رفته است. در چنین شرایطی انجام MRI توصیه می‌شود تا از طریق آن بتوان نتیجه تلاقی عصب‌های مشکوک را تایید کرد.

مطلب مرتبط: تشخیص دیسک کمر

انجام این کار به این دلیل مهم است که در نتیجه تحلیل‌رفتگی کمر، استخوان‌ها تحریک شده و نشانه‌هایی از پیشرفت التهاب در آن‌ها مشاهده خواهد شد. تصویربرداری اشعه ایکس به تنهایی نمی‌تواند تلاقی عصب‌ها را نشان دهد. 

همان طور که می‌بینید؛ بررسی سابقه پزشکی و انجام آزمایش‌های جسمانی می‌توانند قبل از شروع روند درمان، به تشخیص صحیح عامل ایجادکننده درد کمک کنند.

تشخیص درد دیسک و لگن

درمان

برای هر دو نوع دردهایی که عنوان شد، داروهای ضد التهاب تجویز می‌شود. مصرف مکرر این داروها می‌تواند میزان دردهای خفیف تا متوسط را درمان کند. هم‌چنین مصرف متناوب داروهای مسکن نیز ممکن است برای فرد تجویز شود. 

این نکته را به یاد داشته باشید که هر دو این دردها را می‌توان تا حد زیادی با کاهش وزن و انجام انواع خاصی از تمرین‌ها و ورزش‌ها درمان کرد. 

در واقع در صورت متعهد نبودن نسبت به انجام ورزش‌های ضروری برای تثبیت و تقویت ستون فقرات؛ امکان مزمن و حاد شدن کمر درد وجود دارد. 

برای درمان برخی از انواع کمردردها، بی‌حسی اپیدورال انجام می‌شود. در روند بی‌حسی اپیدورال درون کانال ناحیه پایینی کمر کواستروئید تزریق می‌شود تا درد و التهاب این ناحیه کاهش یابد. استفاده از عصا در هنگام راه رفتن نیز می‌تواند به کاهش درد در هر دو ناحیه لگن و کمر کمک کند.

انجام عمل جراحی برای جایگزین کردن استخوان لگن در هنگام التهاب این استخوان یا درمان دیسک برآمده، ناهنجاری‌های ستون فقرات یا تنگی مجرای نخاع؛ می‌تواند آخرین راه چاره درمانی باشد. انجام عمل جراحی روی کمر یا استخوان لگن معمولا موفق بوده است. 

ارزیابی کامل برای انجام عمل جراحی بسیار ضروری است و همیشه اول اقدامات محافظه‌کارانه دیگر امتحان می‌شوند.

معمولا تشخیص عامل درد ایجاد شده در ناحیه لگن، کار ساده‌ای نیست و برای تشخیص صحیح به ارزیابی‌های تخصصی پی‌درپی نیاز است. 

با توجه به این که راه‌های درمانی زیاد و متنوعی وجود دارند؛ پس از تشخیص و تعیین مشکل موردنظر، باید برای طراحی برنامه درمانی مناسب با بیمار مشورت کرد. 

هدف از نوشتن این مطلب این بود که راحت‌تر بتوان منشاء درد ایجاد شده در ناحیه کمر یا لگن را تشخیص داد. به خاطر داشته باشید که روش‌های درمانی زیادی وجود دارند. پیش‌نیاز یک درمان موفق، تشخیص صحیح است.

دکتر حسام عبدالحسین پور متخصص ستون فقرات و مغز و اعصاب

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

پاسخ های ارایه شده اعم از تشخیصی و درمانی توصیه های کلی بوده شما را از مراجعه به پزشک معالجتان بی نیاز نمی کنند. 

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
پرسش از دکتر