جراحی ستون فقرات (تشخیص و مشاوره)

ممکن است شما هم از درد ستون فقرات رنج ببرید و یکی از راه های بهبودی که ممکن است جراح به شما پیشنهاد کند جراحی ستون فقرات است. در ادامه به ویژگی های این عمل جراحی می پردازیم.


چه زمانی برای كمردرد باید به جراح ستون فقرات مراجعه كرد؟

به طور معمول، عمل جراحی ستون فقرات به عنوان یک گزینه پس از یک دوره درمان بدون جراحى (مانند دارويي، فیزیوتراپی، تزریق و ورزش) انتخاب مى شود. تصمیم گیری در مورد جراحی ستون فقرات به میزان زیادی به علائم شما (به عنوان مثال، میزان درد، توانایی انجام فعالیت های روزمره)، فوريت در جراحی و عوارض آن بستگی دارد.

برای برخی از انواع درد، تکنیک های جراحی كم تر تهاجمی گزینه هايي برای تسکین سريع درد هستند. برای انواع درد ديگر، مداخله جراحی مناسب نيست و اغلب توصیه می شود تا پیش از عمل جراحی چند گزینه محافظه کارانه را دنبال کنید.

انتخاب جراحی ستون فقرات

هنگامی که در مورد انجام عمل جراحی ستون فقرات فکر می کنید، تمام جنبه های این روش را در نظر بگیرید تا بهترین نتیجه را برای خود به ارمغان بیاوريد. هر چه بیشتر بدانید، شانس خود را برای انتخاب درست بالا مى بريد. مواردی که باید در نظر بگیرید عبارتند از:

  • جراح
  • مواد مورد استفاده
  • آماده سازی قبل از عمل
  • دوره بهبودی

بیماری ستون فقرات

روش های رایج جراحی ستون فقرات

بیماری‌های مختلفی وجود دارند که می‌توان برای درمان آن‌ها جراحی ستون فقرات انجام داد. در ادامه در رابطه با این روش ها صحبت شده است.

1- دیسککتومی یا میکرودیسککتومی

در جریان این عمل جراحی فتق دیسک بین‌ مهره‌ای برداشته می‌شود تا از آن طریق فشار از روی عصب فشرده ‌شده برداشته شود. عمل جراحی میکرودیسککتومی از جمله جراحی ‌های حداقل تهاجمی ستون فقرات است.

2- لامینکتومی

در روند این جراحی، صفحه نازک استخوانی پشت ستون فقرات که به آن «لامینا» گفته می‌شود؛ برداشته می‌شود. این کار برای افزایش فضای میان مجرای نخاعی و کاهش فشار انجام می‌شود.

3- لامینوتومی

در روند این جراحی، بخشی از قوس مهره (لامینا) که نخاع را می‌پوشاند؛ برداشته می‌شود. در جراحی لامینوتومی نسبت به جراحی لامینکتومی میزان استخوان کمتری برداشته می‌شود. هر دو روش جراحی لامینکتومی و لامینوتومی از جمله روش‌های جراحی «رفع فشار» هستند. معمولا در روش‌های جراحی «رفع فشار»، میزان فشردگی عصب‌ های نخاعی توسط بافت رفع می‌شود.

4- فورامینوتومی

در روند این جراحی، بافت یا استخوان تشکیل‌شده گذرگاهی (نوروفورامن) که ریشه ‌های عصبی از نخاع منشعب می‌شوند و از ستون فقرات خارج می‌شوند؛ برداشته می‌شود.

5- تعویض دیسک

در روند این جراحی دیسک مصنوعی جایگزین دیسک آسیب‌ دیده می‌شود. از این روش به عنوان جایگزینی برای جوش خوردن مهره‌ها استفاده می‌شود.

6- جوش دادن مهره‌ها

در روند این روش جراحی، دو مهره به هم جوش داده می‌شوند. ممکن است در این روش جراحی با استفاده از ابزارهایی خاص پیوند استخوان انجام شود یا نشود (میله، پیچ و…). روش‌های مختلفی برای پیوند استخوان وجود دارد؛ روش‌هایی مانند پیوند استخوان خود فرد و پیوند استخوان فردی دیگر. جوش دادن مهره با رویکردهای مختلفی انجام می‌شود.

7- عمل ‌های جراحی ALIF, PLIF, TLIF, LIF

همه این عمل‌های جراحی به جوش خوردن مهر‌ه ‌های کمری مربوط هستند که از آن‌ها برای تثبیت مهره‌های ستون فقرات و از بین بردن حرکت بین استخوان‌ها استفاده می‌شود. در پایین معنی عبارات بالا را آورده ایم.

  • جوش خوردن مهره‌های کمری جلویی
  • جوش خوردن مهره‌های کمری عقبی
  • جوش خوردن بین مهره‌ای کمری که در روند این روش جراحی روزنه ‌ای در ناحیه موردنظر ایجاد می‌شود.
  • جوش خوردن بین مهره‌ای جانبی که با اجرای رویکرد کم ‌تهاجم قسمت جانبی بدن مورد جراحی قرار می‌گیرد

تشخیص بیماری ستون فقرات

تشخیص دقیق بیماری

جراحی ستون فقرات بر روى اصلاح یک ضایعه آناتومیک متمرکز است و هرگز “اکتشافی” نیست. برای بیمارانی که از كمردرد رنج می برند اما هیچ علت مشخصی ندارند، جراحی ستون فقرات توصیه نمی شود و درمان محافظه کارانه توصیه مى شود. از تست های تشخیصی (مانند ام آر آي یا دیسکوگرام) برای مشخص کردن علت درد استفاده می شود.

انتخاب جراح، مهمترین گرینه در درمان

جراحی ستون فقرات معمولا يك گزينه است، به این معنی که به عنوان یک رویکرد برای افزایش توانایی عملکرد و کاهش درد محسوب می شود. پزشک می تواند عمل جراحی ستون فقرات را توصیه کند، اما انتخاب آن با شما است. فقط در موارد نادر (بیمارى هاى عصبى مانند بى اختيارى ادرار يا مدفوع) جراحی ستون فقرات ضروری است.

مشاوره قبل از جراحی ستون فقرات

در هنگام تصمیم گیری در مورد جراحی، نقش جراح ستون فقرات، آموزش شما و کمک به فرایند تصمیم گیری است اطلاعاتی را در مورد طیف وسیعی از گزینه ها به شما ارائه می دهد و آنچه از لحاظ فنی امکان پذیر است، مشکل و خطر روش و مزایای بالقوه آن را توصيف مى كند. بنابراین مهم است كه جراح ستون فقراتى را انتخاب کنید که اطلاعات صحيحي به شما ارائه دهد.

مشاوره قبل از جراحی ستون فقرات

انتخاب جراح متخصص ستون فقرات

یک پزشک که بر جراحی ستون فقرات تمركز دارد مى تواند از روش هاى جديد تر نيز استفاده كند. هر دو جراح اعصاب و جراح ارتوپد می توانند در جراحی ستون فقرات تخصص داشته باشند و ممکن است در آموزش جراحی ستون فقرات آموزش خاصی ديده باشند.

آماده سازی روانشناختی قبل از جراحی

آمادگی روانشناختی می تواند بر روند جراحى و بهبودى فرد بسيار تاثير بگذارد. تحقیقات گسترده اى نشان داده است که استفاده از تکنیک های روانشناسی برای آماده سازی جراحی ستون فقرات، می تواند تجربه کلی بیمار و نتیجه نهایی را بهبود بخشد، از جمله درد كم تر بعد از عمل جراحی و روند بهبودی سریع تر.

درمان محافظه‌کارانه غیرجراحی چیست؟

در همه عملهای جراحی ستون فقرات غیر اورژانسی باید در ابتدا درمان ‌های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی، مصرف دارو های مسکن (ترجیحا درمان‌های ضدالتهاب) یا بستن کمربند روی بیمار اجرا شود. دوره آزمایشی انجام درمان‌ های محافظه‌ کارانه غیر جراحی متفاوت است؛ چارچوب کلی این روند درمانی می‌تواند بین 6 هفته تا 6 ماه به طول انجامد.

اگر انجام مواردی مانند فیزیوتراپی و مصرف دارو موثر نباشد، انجام جراحی ستون فقرات توصیه می‌شود. انجام جراحی فقط در مواردی توصیه می‌شود که منبع دقیق درد مشخص باشد (مثل فتق دیسک، اسکولیوز یا تنگی مجرای نخاعی)

آماده سازی بعد از جراحی ستون فقرات

برای کنترل درد چه نکاتی را باید کرد؟

مدیریت مناسب درد پس از عمل جراحی ستون فقرات واقعا می تواند از نظر فیزیکی و روحی به بهبودی شما کمک کند. در کنار داروهای درد، پزشک و یا پرستاران در بیمارستان می توانند كمى به کنترل درد شما کمک کنند.

به عنوان مثال، استفاده از یخ در 48 ساعت اول پس از جراحی می تواند بسیار مفید باشد. علاوه بر این، پس از 48 ساعت اول، یخ می تواند بعد از فعالیت برای کاهش ناراحتی مربوط به فعالیت استفاده شود. برای اطلاعات بیشتر می توانید مراقبت های بعد از عمل جراحی ستون فقرات را دنبال کنید

آیا بافت اسكار پس از عمل جراحی طبيعي است؟

تشکیل بافت اسکار بخشی از روند بهبودى پس از مداخله جراحی طبیعی است. بافت اسکار دارای هیچ انتهای عصبی نیست، بنابراین به ندرت دردناک است. در عوض، علت اصلی درد، چسبندگی فیبری به ریشه عصب است. از آنجایی که بافت اسکار بعد از جراحی بسیار رایج است، نقش آن در درد پس از عمل کاملا بحث برانگیز است.

اگر بعد از جراحی بافت اسکار داشته باشید، کاملا طبیعی است. با این حال، اگر درد بعد از عمل ادامه يابد، برای رسیدن به علت درد، معاینه کامل پزشکی لازم است.

برنامه های توانبخشی

شما باید برنامه توانبخشی پس از عمل جراحى را دقیق دنبال کنید. فیزیوتراپی مناسب، تمرينات کششى و تغییر شیوه زندگی (به عنوان مثال، ترک سیگار) به میزان قابل توجهی روند بهبودی شما را سريع تر مى كند و احتمال ابتلا به درد مکرر را کاهش می دهد.

دکتر حسام عبدالحسین پور جراح مغز و اعصاب ، دیسک و ستون فقرات

جراح ستون فقرات و دیسک کمر 

موضوعات مرتبط
آیا این مطلب مفید بود؟ به اشتراک بگذارید
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
جدیدترین مقالات

از دکتر بپرسید